Groot Kopstukkendebat 2026
Opiniestuk
Dinsdag 3 maart rond 19u stijgt de spanning in Gent rondom het UFO. De aula zit vol en het publiek is
er klaar voor: het kopstukkendebat van Politeia kan beginnen. Één van de hoogtepunten van het jaar
(dit zeg ik natuurlijk als student politieke wetenschappen). Grote namen nemen plaats achter de
spreekstoelen: Jos D’haese (PVDA), Jeremie Vaneeckhout (Groen), Oskar Seuntjens (Vooruit),
Sammy Mahdi (CD&V), Frédéric De Gucht (Anders), Axel Ronse (N-VA) en Tom Van Grieken (Vlaams
Belang). Het debat wordt gemodereerd door VRT-journalist Bart Verhulst. Na een korte inleiding door
de praeses van Politeia, die het 65-jarig bestaan van de vereniging in de verf zet, stelt Bart Verhulst
de politici voor. Nog voor het debat goed en wel begonnen is, ontstaat discussie over het ontbreken
van een vrouwelijk kopstuk. De toon is gezet.
Buitenlands- en defensiebeleid: “’t Is de schuld van Jos”
Het eerste thema van de avond is het buitenlands- en defensiebeleid. Jos D’haese, Frédéric De Gucht
en Tom Van Grieken nemen hier niet deel aan. Axel Ronse krijgt de eerste vraag voorgeschoteld over
de Amerikaanse inval in Iran: “Hoe moet België reageren?” Hij kaatst de vraag door naar het publiek:
“Wie beschouwt de VS nog als bondgenoot?” Slechts enkele handen gaan de lucht in, verbaasd
verdedigt hij zijn standpunt. Wat volgt is een levendig debat, met een running joke die de zaal
meermaals doet lachen: “Het is de schuld van Jos!” Jos D’haese reageert geamuseerd en licht
verbaasd.
Het debat verloopt vlot, met veel interactie tussen publiek en politici. Vooral Sammy Mahdi lijkt indruk
te maken op de studenten met zijn visie.
Begroting: “Het rotten moet stoppen”
Het tweede thema is begroting. Tom Van Grieken, Jos D’haese en Frédéric De Gucht komen terug
staan. Jeremie Vaneeckhout en Oskar Seuntjens stappen opzij. Het debat verloopt voorspelbaar:
regeringspartijen verdedigen het beleid, de oppositie probeert dit te ondermijnen. Axel Ronse
benadrukt het belang van de begroting – logisch voor N-VA, met als slogan: “Het rotten moet stoppen”
als rode draad. Tom Van Grieken en Jos D’haese uiten kritiek, vooral rond de migratiefactuur en het
onvoldoende belasten van rijken. Wanneer het gesprek op de btw-hervorming stuit, loopt de spanning
op. Jos D’haese noemt het voorstel een “aanfluiting”. Een scherp moment volgt wanneer Verhulst een
vraag doorspeelt en Axel Ronse die afdoet als slecht gesteld. Hij suggereert dat de moderator zich te
veel laat leiden door D’haese. Verhulst verdedigt zich onmiddellijk, wat zich uit in een luid applaus.
Jong zijn in 2026: Harde knip, harde woorden
Het laatste thema focust op jong zijn in 2026. Axel Ronse en Sammy Mahdi stappen hier uit het debat.
Het discussie draait vooral rond stijgende woonkosten en de beruchte “harde knip” in het hoger
onderwijs. Vooral dat laatste zorgt voor commotie in de aula. Het nieuwe voorstel van Vlaams minister
Zuhal Demir leidt meteen tot een pittig debat. Een opvallend moment komt van Oskar Seuntjens, die
stelt: “Zolang Vooruit in de regering zit, zal dit voorstel nooit gestemd worden!” Hiermee scoort hij
duidelijk bij studenten, ondanks dat Vooruit een coalitiepartner is van N-VA in de Vlaamse regering.
Over de doorstroom van studenten van beroepsopleiding naar hoger onderwijs valt vooral Tom Van
Grieken op: volgens hem is er sprake van een “masterdiploma-obsessie”. Volgens hem kijken studenten
uit bepaalde richtingen (zoals studenten sociale en politiek wetenschappers) neer op
beroepsstudenten. Die uitspraak valt niet in goede aarde bij het publiek. Jeremie Vaneeckhout
countert deze stelling en argumenteert en benadrukt net het belang van kritische profielen van deze
studenten. Zijn repliek wordt beloond met een stevig applaus.
Consensus rond femicide
Tot slot konden studenten vragen stellen. De meeste aandacht ging naar de vraag in verband met
mogelijke oplossingen rond femicide. De regeringspartijen erkennen dat er dringend actie nodig is.
Er worden verschillende pistes voorgesteld, van meer aandacht in het onderwijs tot strengere straffen.
Sammy Mahdi stelde ook voor om politie in burger in te zetten om daders op heterdaad te betrappen.
Over één punt bestond duidelijk consensus over alle partijen heen: “Het is nooit de schuld van het
vrouwelijke slachtoffer.” Dit werd onthaald met luid applaus.
Wie won het debat?
Na afloop mocht het publiek stemmen. De winnaar dan de avond: Sammy Mahdi met een duidelijke
38% van de stemmen. Oskar Seuntjes volgt op de tweede plaats met 18%, terwijl Frédéric De Gucht
het podium vervolledigt met 12% van de stemmen.
Een avond met scherpe standpunten, humor en duidelijke publiekreacties – precies hoe een goed
debat hoort te zijn.