Trump 2: America First, maar America ook Great Again?

Het eerste jaar van Donald Trumps tweede presidentschap laat weinig ruimte voor neutraliteit. MAGA-aanhangers zien een leider die nationale belangen verdedigt, critici zien een president die institutionele stabiliteit en internationale samenwerking ondermijnt. Weegt de voorspelde schade zwaarder door dan de beloofde winst?Een overzicht van 1 jaar DJT.

 

Economisch presenteert Trump zijn beleid als “America First”, met hogere importtarieven en protectionistische maatregelen om de Amerikaanse industrieën te beschermen en jobs te creëren. Die brachten weliswaar 200 miljard dollar op, maar de extra kost werd dikwijls doorgerekend aan de consument. 

 

Een van Trumps grote beloftes, de inflatie verlagen, kon hij mede daardoor niet vervullen (de grocery prices stegen met 2.7% t.o.v. vorig jaar). Ook de arbeidsmarkt kreeg een dreun: de werkloosheid steeg in november tot 4,6%, het hoogste niveau sinds Corona, en er waren dit jaar al drie maanden waarin er netto jobs verdwenen. Trump knaagde ook aan de sociale zekerheid en aan de andere kant van het spectrum zorgde hij voor veel onzekerheid op de financiële markten.

 

Het 2e kernpunt van Trumps campagne was migratie. In de eerste maanden van zijn termijn ondertekende hij maar liefst 181 executive orders die het migratiebeleid verstrengden. De strengere grenscontroles leidden tot een eerste daling van het percentage "illegal aliens" in de VS sinds de jaren 60, maar de beloofde massale deportaties bleven grotendeels uit. Tegelijk groeide de kritiek op het optreden van immigratiedienst ICE. Al vanaf dag 2 van Trumps termijn worden zij ingezet voor grootschalige arrestaties van immigranten. Vervolgens werden ze dikwijls illegaal opgesloten of gedeporteerd zonder een (volwaardig) proces

 

In de internationale arena gedraagt Trump zich als een politieke stormram die

buitenlandse relaties reduceert tot ruilhandel en persoonlijk machtsvertoon. Hij flirt openlijk met autocratische leiders en prijst hun “sterke leiderschap”, terwijl hij traditionele bondgenoten herhaaldelijk schoffeert en het belang van Trans-Atlantische samenwerking relativeert. Trump claimt bovendien dat hij “al acht oorlogen heeft gestopt”, hoe duurzaam dat allemaal is, zal nog moeten blijken. In de oorlog in Oekraïne verkiest Trump een transactionele aanpak boven internationaal recht en stabiliteit. Ondanks zijn belofte om zelf geen nieuwe oorlogen te starten, bombardeerde hij dit jaar Iran en sloot hij niet uit Venezuela binnenkort aan te vallen. De aanpak van Trump kan wel eens averechts werken: op brute wijze' te tonen wie de baas is' , kan ervoor zorgen dat landen onderling meer met elkaar samenwerken en zo wegdrijven van de VS.

 

Eindigen doe ik met de ondergraving van de democratie en de rechtsstaat, misschien wel de meest problematische evolutie. Een opeenstapeling van aanvallen op de media, verspreiden van fake news, druk op de rechterlijke macht, delegitimeren van verkiezingen (2020) en polariserende retoriek was slechts het begin. Trump en zijn team hebben van sinds zijn 1e termijn 4 jaar voorbereiding gehad om een autocratisch draaiboek voor te bereiden. De tactiek is duidelijk: met niets rekening houden en schaamteloos doorduwen. Tegen dat een rechter zijn beslissingen terugfluit, is het al te laat om acties ongedaan te maken. Zo holt men dus de democratische rechtstaat uit. Nog in het autocratische rijtje: de zelfverheerlijking, het vermengen van staatsmacht en persoonlijke wraak en het inzetten van het leger tegen de eigen burgers. De structurele schade aan de Amerikaanse democratie zal niet direct na Trump hersteld kunnen worden.

 

Na een jaar Trump 2 ziet het er dus niet goed uit. Ondanks dat Trump op veel vlakken doet wat hij beloofde (dat moet ik hem wel nageven), staat zijn populariteit in het donkerrood: slechts 36% van de Amerikanen is tevreden met zijn beleid. Of de Democraten daar in november van kunnen profiteren bij de Midterms is nog onzeker. Zij zoeken nog steeds naar een duidelijke identiteit en focus. Het is maar de vraag wat er beter scoort: de radicale visie van Trump, of het gebrek aan een duidelijke visie van de Democraten.

 

Tegelijk rijst ook de vraag op of en hoelang de Republikeinen nog als 1 blok achter Trump blijven staan. Want net als bij zijn kiespubliek, klinkt ook bij hen meer en meer kritiek. Voorlopig lijkt de schade dus zwaarder door te wegen dan de winst. De komende 3 jaar zullen uitwijzen of Trump Trump blijft. De geest van Trump zal alleszins zelfs na zijn termijn nog blijven hangen...

Geschreven op 20/12/2025

Geschreven door Ami Belpaire​